OK

OK Annuleren

Bedankt

Sluiten

Alles over de overgang (én hormonen!)

Voor Janita (55) is het al jaren met recht een hot topic. Ze heeft wel elf jaar in de overgang gezeten. Compleet met opvliegers, nachtzweten, chagrijn, depressies en een droge vagina. Als ze er eens goed voor gaat zitten en alle ellende opsomt, durft haar vriendin Doortje (54) niks te zeggen. Zij heeft namelijk nooit ergens last van gehad. Van de ene op de andere dag hield haar menstruatie op en dat was dat. Zoveel vrouwen zoveel overgangen dus? Nou, zo sterk is het nu ook weer niet. Maar feit is dat we niet allemaal dezelfde overgang doormaken. En dat je er weinig aan kunt doen dat jij wel veel last hebt en je buurvrouw niet. Dat is genetisch bepaald. Gelukkig kunnen we inmiddels wel wat doen aan de symptomen, maar daarover later meer. Tussen de 40 en de 60 jaar gaan de meeste vrouwen in de overgang. Om even het verschil aan te geven tussen het woord menopauze en overgang: de menopauze is de laatste menstruatie en de overgang is de periode daar omheen.

In de overgang staat de hormoonhuishouding op z’n kop en moet alles opnieuw z’n plekje vinden. De hoeveelheid eicellen die een vrouw heeft, neemt per jaar af en als het einde van de voorraad in zicht raakt, wordt er minder oestrogeen en progesteron aangemaakt. Zo start de overgang. Dit kun je merken doordat je onregelmatiger ongesteld wordt bijvoorbeeld. Ook kun je typische overgangsklachten krijgen zoals opvliegers, transpireren, een droge huid en klachten aan de urinewegen. Daarbij kan je huid minder elastisch worden en je ogen en mond droger. Een veel voorkomende klacht, waarover niet elke vrouw makkelijk praat, is een droge vagina tijdens de overgang. Die droogte ontstaat door de afname van oestrogenen. Daardoor wordt de wand van de vagina dunner en klagen vrouwen over een jeukerig en branderig gevoel. Het zal niemand verbazen dat de zin in seks als gevolg daarvan kan afnemen. De overgang heeft ook effect op je botten. Door de verminderde hoeveelheid oestrogeen worden je botten brozer. Daarbij neemt je risico op hart- en vaatziekten toe en nog sterker als je risicogroep bent (hoge bloeddruk, roker, overgewicht, hoog cholesterol of als je last hebt van migraine of meerdere miskramen hebt gehad). Hoelang de overgang duurt is niet te zeggen. Vrouwen kunnen tot 5 en soms wel tot 10 jaar last hebben van overgangsklachten. Soms beginnen de klachten pas na de menopauze. Een indicator van hoe jouw overgang eruit gaat zien, is die van je moeder. Moeders die vroeg in de overgang gingen, hebben vaak dochters die hetzelfde meemaken. Al gaat dit niet in elk individueel geval op.

De overgang en hormonen slikken: hoe zit dat nou?

In Nederland slikt maar vijf procent van de vrouwen in de overgang hormonen, tegenover 25 tot 40 procent in het buitenland. Gynaecoloog Dorenda van Dijken vertelt ons precies hoe het zit, wat we kunnen slikken en of we er ook minder snel door verouderen.

Waarom slikken we in Nederland zoveel minder hormonen dan in het buitenland?

“Naast onze calvinistische inslag is het heersende idee, ook onder artsen, nog steeds dat hormoontherapie een verhoogd risico op borstkanker geeft. Dat bleek ooit uit een Amerikaans onderzoek in 2002 waarbij producten gebruikt werden die in Europa niet gangbaar zijn. Inmiddels werken we al jaren met veiligere hormonen. Vrouwen die jonger zijn dan vijftig kunnen rustig tot hun vijftigste doorgaan met hormonen en hebben geen risico en vrouwen die ouder zijn dan vijftig gebruiken het bij voorkeur niet langer dan vijf jaar (want zij hebben sowieso al meer kans op borstkanker vanwege hun leeftijd).”

‘Hormonen slikken werkt goed en het is veilig, maar artsen blijven terughoudend’

We mogen dus best een pilletje als we last hebben. Maar wat moeten we dan slikken?

“Er is niet één menopauze survivalkit. Het hangt af van welke klachten je het meeste last hebt. Als de menstruatie het grootste probleem is, dan kan de anticonceptiepil een oplossing zijn, maar het is niet zo dat de pil helpt bij alle overgangsklachten zoals sommige artsen denken. Bij andere klachten kan beter worden gekozen voor hormoontherapie, dat bestaat uit een combinatie van oestrogenen en progestagenen die nodig is om de baarmoeder te beschermen tegen overmatige aangroei van het slijmvlies. Het voordeel van deze therapie is dat je veel minder en veiligere hormonen binnenkrijgt dan wanneer je de anticonceptiepil slikt. Als je geen baarmoeder meer hebt of bijvoorbeeld een Mirenaspiraal hebt, kun je volstaan met alleen oestrogenen. Oestrogenen kun je slikken, maar ook toedienen met een pleister, spray of gel.”

Hormonen vertragen ook de veroudering. Kunnen we niet beter allemaal een pilletje nemen als we er fris en fruitig uit willen blijven zien?

“Haha. Soms kijk ik in de spiegel en denk ik: had ik ook maar hormonen genomen. Want het is wél waar: vrouwen die extra hormonen slikken blijven er beter uitzien. Ze hebben bijvoorbeeld minder last van rimpels en haaruitval. Maar als arts moet ik ernaar kijken wat medisch het beste voor je is. En je kunt natuurlijk niet de rest van je leven extra hormonen blijven slikken. Als je ooit stopt, komt de zwaartekracht dubbel zo hard. Maar het klopt dat je veroudering ermee uitstelt, ja.”

‘Rokers komen heftiger in de overgang’

Hoe kan ik ervoor zorgen dat ik ook bij die twintig procent ga horen die geen overgangsklachten heeft?

“Niet. Zelfs gezond leven of veel sporten heeft er geen invloed op, het is echt iets genetisch. Er wordt vaak gedacht dat stoere vrouwen er makkelijker doorheen komen, maar ook dat klopt niet. Als je gezond leeft, voel je je doorgaans beter, waardoor je beter met de klachten kunt omgaan, maar het voorkomt het niet. Het enige wat echt niet helpt is roken; rokers komen jonger en vaak heviger in de overgang. En ook een hoge bloeddruk kan voor overgangsachtige klachten zorgen. Maar verder valt er niet veel aan te doen. Mijn hoop is dat de jongere generatie artsen veel betere kennis gaat hebben en de overgang zal zien als een serieus probleem, dat is nu echt nog te weinig het geval.”

Meer weten over de overgang? Download nu gratis de speciale editie van Saar Magazine met adviezen en informatie en een mooie interview reeks met vrouwen in de overgang. Klik hier om het magazine te downloaden.

HANDLEIDING: VERSLA DE OPVLIEGER!
Een van de drie vrouwen in de overgang heeft last van opvliegers. Daar wordt vaak grappig over gedaan, maar in de praktijk is het dat natuurlijk niet. Een opvlieger kan uit het niets ontstaan, maar soms ook uit stress of schrik. Dan gaan namelijk de hormonen cortisol en adrenaline door je lichaam dansen en schiet je lichaamstemperatuur omhoog. Probeer spannende en stressvolle situaties zoveel mogelijk te vermijden en let ook op wat je eet. Gekruid eten, snelle koolhydraten, koffie, thee, alcohol, badderen en sauna's zijn niet per se een goed idee. Dus let daarmee op.

WORD JE OUDER DOOR DE OVERGANG OF ANDERSOM?
Onderzoek op het Japanse eiland Okinawa (daar waar de mensen bovengemiddeld vaak ouder dan honderd worden) liet zien dat ouder worden en lang vruchtbaar zijn verband houden. Joop Laven, hoogleraar verloskunde en gynaecologie, stelt in NRC dat lang werd verondersteld dat menopauze verouderingsklachten veroorzaakt. "Maar in feite is het andersom. Als een lichaam sneller veroudert, houden ook de eierstokker er eerder mee op."

De oplossing van Vichy

  • Dagcrème tegen huidveroudering - Vichy Neovadiol
  • Magistral Nacht
  • Concentraat met revitaliserende verzorgende oliën. Dag na dag een gevoel van jeugdigheid.
  • go to top

    Skinconsult

    HUIDVEROUDERING ALGORITME ONTWIKKELD MET DERMATOLOGEN

    1 minuut
    om jouw huid
    te analyseren

    Neem een selfie

    Vul je huidprofiel in

    Ontdek jouw persoonlijke huidverzorgings
    advies

    Fijne lijntjesJouw sterke punten
    Rimpels van
    de oogzone
    Jouw prioriteit
    Verminderde
    stevigheid

    Ontdek
    skinconsultai

    circle1circle2circle3circle4